Czy piasek pustyni i noc Kairu to prawdziwe minerały?
Brązowy piasek pustyni, granatowa noc Kairu to bardzo dobrze znane i popularne „kamienie” jubilerskie. Dodać do nich należy jeszcze szmaragdową zieleń Nilu. Czy na pewno są to prawdziwe minerały? Otóż nie! Nie występują naturalnie w przyrodzie. Są odmianami tzw. szkła awenturynowego i w stu procentach są wytworem człowieka. Warto w tym miejscu podkreślić, że natura nie lubi zbyt jaskrawych i mieniących się barw. Zdecydowana większość minerałów (poza minerałami wtórnymi tworzącymi zwykle drobnoziarniste naloty) jest bardziej stonowana. Mimo to piasek pustyni i pozostałe odmiany zawdzięczają swą wielką popularność na rynku kamieni właśnie dzięki intensywnym kolorom i skrzącym się w ich wnętrzu drobinkom metalu.
Jak powstaje piasek pustyni i noc Kairu?
Piasek pustyni i jego odmiany to przykłady szkła awenturynowego. Metoda jego wytwarzania została opanowana na przełomie XVI i XVII wieku w hutach na weneckiej wyspie Murano należących prawdopodobnie do rodziny Miotti. Jego nazwa wywodzi się od włoskiego określenia a ventura oznaczającego przez przypadek. Przypadkiem miało być odkrycie technologii tworzenia tego rodzaju szkła poprzez nieumyślne wsypanie opiłków miedzi do szklanej masy. Mimo, że zgodnie z przekładami historycznymi, jak i fizyką technologii szkła takie wytłumaczenie powstania mieniącego się szkła wydaje się mało prawdopodobne, to nazwa została. Kolorowe szkło awenturynowe stało się tak popularne, że produkcja wyszła poza pierwotne huty Wenecji. W XIX wieku syntetyki te były również wytwarzane na Dolnym Śląsku. Obecnie produkowane są w dużych ilościach w Indiach i Chinach.
Jaka jest różnica między opalem a opalitem?
Indie i Chiny produkują również często mylony z prawdziwym opalem tzw. opalit, czyli szkło wykazujące opalescencję. Jest ono z reguły mlecznobiałe oraz mniej lub bardziej przezroczyste. Zmienia barwę poświaty na żółtą lub pomarańczową. Wewnątrz bardziej transparentnych opalitów (przy użyciu szkła powiększającego) zaobserwować można często banieczki powietrza (nieobecne w prawdziwych okazach opalu).
Należy tu zaznaczyć, że prawdziwe opale występują z reguły w postaci drobnych i cienkich żyłek. W związku z tym produkcja masywnych wyrobów wiązałaby się z bardzo dużymi kosztami, ponieważ okazy o dużej grubości spotykane są niezmiernie rzadko. Opalit tymczasem jest surowcem dość tanich ozdób.